آشنایی با انواع روش‌های قالب‌گیری پلاستیک

ساخت و تولید انواع محصولات پلاستیکی طی فرآیندی خاص و با روش‌های مختلف قالب‌گیری انجام می‌شود. تولیدکنندگان صنعتی برای شکل‌دهی به محصولات پلاستیکی به ویژه ساخت انواع مخزن پلی اتیلن از قالب‌های متنوع و به منظور تفکیک نوع کارایی‌های هر محصول استفاده می‌کنند. دو روش قالب‌گیری چرخشی و دمشی از پر استفاده‌ترین انواع قالب‌گیری هستند. با ما همراه باشید تا در این مقاله ضمن آشنایی شما با انواع روش‌های قالب‌گیری پلاستیک به جزئیات این دو روش پر کاربرد نیز بپردازیم.

قالب‌گیری چیست؟

به فرآیند تولید قطعات پلاستیکی در اشکال مختلف و با استفاده از تکنولوژی و ماشین‌آلات پیشرفته، قالب‌گیری (Molding processes) میگویند. قالب‌گیری به منظور تبدیل پودرها و دانه‌های پلاستیکی به محصولاتی کارآمد و قابل استفاده انجام می‌شود. قالب‌گیری پلاستیک که از پر استفاده‌ترین انواع قالب‌گیری در صنایع تولیدی صنعتی است، به سه روش قالب‌گیری تزریقی (Injection moulding)، قالب‌گیری چرخشی (Rotomolding) و قالب‌گیری دمشی (Blow molding) انجام می‌گیرد.

قالب‌گیری تزریقی (Injection moulding)

قالبی گیری تزریقی یا Injection moulding به نوعی از فرآیند تولید قطعات پلاستیکی اطلاق می‌شود. در این روش مواد حرارت دیده با فشار بسیار زیاد به درون قالب تزریق شده و امکان تولید محصولاتی مستحکم و بدون Pinhole را میسر می‌سازد. به‌طورکلی قالب‌گیری تزریقی مناسب‌ترین روش برای تولید انواع محصولات پلاستیکی به شمار می‌آید.

تولید صنایع بسته‌بندی، درب بطری‌های پلاستیکی انواع قطعات خودرو، میز صندلی‌های پلاستیکی کوچک، انواع قطعات مکانیکی همچون چرخ‌دنده‌ها، برخی از ابزارآلات موسیقی و بسیاری از محصولات پلاستیکی دیگر به روش قالب‌گیری تزریقی انجام می‌شود. قالب‌های تزریقی به دو نوع قالب‌های با راهگاه سرد و قالب‌های با راهگاه گرم تقسیم می‌شوند.

هر قالب تزریقی از دو بخش اصلی «نیمه ثابت» (محل تزریق مواد گرم) و «نیمه متحرک» (محل قرارگیری سیستم و مکانیزم بیرون اندازی قطعات) تشکیل شده است. یکی از نکات مهم در طراحی قالب‌های تزریقی تعداد حفره یا محفظه‌های هستند که به دسته قالب‌های تک حفره و چند حفره تقسیم می‌شوند.

قالب‌گیری چرخشی یا دورانی (Rotomolding)

از روش قالب‌گیری چرخشی یا دورانی که با نام‌های لاتین Rotocasting و Rotomolding نیز شناخته می‌شود، برای تولید انواع محصولات، مخازن بزرگ و کوچک تو خالی و یکپارچه، بدون ایجاد هر گونه جای جوش خوردگی استفاده می‌شود. از قالب‌گیری چرخشی به منظور تولید انبوه محصولات پلاستیکی برای صنایع مختلف استفاده می‌شود؛ بنابراین این روش طیف وسیعی از تولید را نیز شامل شده و گزینه‌ای کاملاً به‌صرفه است.

سرعت نسبتاً بالا در تولید، دقت زیاد، عدم نیاز به تعداد کارگر زیاد به دلیل فرآیند اتوماتیک قالب‌گیری، عملکرد عالی و انعطاف‌پذیری مناسب، هزینه بهینه، محصول نهایی کاملاً صاف و یکدست و … برخی از مزیت‌های قالب‌گیری دورانی یا چرخشی محسوب می‌شوند. وجود پس‌ماند کم و تولید به‌صرفه و ارزان دو نمونه از بارزترین فواید تولید مخازن پلی اتیلن به روش قالب‌گیری چرخشی یا دورانی هستند.

علاوه بر انواع مخازن پلی اتیلن، برخی از انواع اسباب‌بازی، لوازم پزشکی پیچیده و … نیز توسط روش قالب‌گیری چرخشی یا دورانی تولید می‌شوند. تولید محصولات در روش قالب‌گیری چرخشی در چهار مرحله بارگیری قالب، حرارت دهی، خنک‌سازی و خروج محصول نهایی از قالب صورت می‌گیرد. توجه داشته باشید که میزان دما و زمان گرمایش و سرمایش از پارامترهای بسیار تأثیرگذار در فرآیند تولید محصول نهایی هستند.

قالب‌گیری دمشی (Blow molding)

قالب‌گیری دمشی روشی مناسب برای تولید انواع پلاستیک‌های تو خالی است که توسط دمش یک لوله مذاب Thermoplastic صورت می‌گیرد. قالب‌گیری دمشی عموماً به سه روش قالب‌گیری دمشی اکستروژن (Extrusion Blow Molding)، قالب‌گیری دمشی تزریقی (Injection Blow Molding) و قالب‌گیری دمشی کششی (Injection Stretch Blow Molding) انجام می‌شود.

تولید محصولات پلاستیکی با روش قالب‌گیری دمشی با الهام از فرآیند دمش در شیشه‌های مذاب و شکل‌دهی آن‌ها آغاز شده است. قالب‌گیری دمشی اکستروژن بیشترین میزان استفاده از مصرف پلی اتیلن با چگالی سنگین (HDPE) در ساخت و شکل‌دهی اشکال پلاستیکی را دارا است. انواع بطری‌های پلاستیکی شامپو، آب‌پاش‌ها و … به این روش تولید می‌شوند. هزینه کم و پروسه سریع تولید از مزیت‌های برجسته قالب‌گیری دمشی به روش اکستروژن هستند. محدودیت تولید و استحکام نسبتاً پایین محصولات نیز از نقاط ضعف این روش محسوب می‌شوند.

قالب‌گیری دمشی تزریقی به عنوان یکی دیگر از زیرمجموعه‌های قالب‌گیری دمشی برای تولید انواع ظروف یک‌بارمصرف مورد استفاده قرار می‌گیرد. کشش زیاد مواد پلاستیکی در فرآیند تولید، میزان استقامت محصولات تولید شده به این روش را کاهش می‌دهد. عموما برای تولید قطعات حجیم از مدل قالب‌گیری کشش تزریقی استفاده می‌شود. شایان ذکر است که تولید محصولات پلاستیکی در این روش هزینه بسیار زیادی در پی دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *